Müəllif : Ələkbərova Şəhla Elşən
01:09:2026
Müəllif : Ələkbərova Şəhla Elşən
DOİ : 10.30546/2790-5799.03.2026.768
Jurnalın nömrəsi : 2026-3
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 32-41
Tədqiqatın adı: UB ŞÜALARIN PAMBIQ BİTKİSİNİN TOXUMLARININ CÜCƏRMƏSİNƏ VƏ MİKROFLORASINA TƏSİRİ
Tədqiqatın məqsədi :
Pambıq bitkisinin toxumlarının uzun müddət saxlama zamanı onlar tədricən canlılığını və cücərmə qabiliyyətini itirir, eyni zamanda fitopatogen şəraitin yaranması vahid bitki örtüyünün inkişafına və sabit lif məhsuldarlığının yaradılması üçün əsas maneədir. Beləliklə, tədqiqatın əsas məqsədi uzun müddət saxlanılan pambıq bitkisinin yerli Gəncə-182 sortunun toxumlarının fiziki emal üsul ilə cücərmə qabiliyyətinin artırılması və mikroorqanizmlərin sayının azaldılmasından ibarətdir
Tədqiqatın metodologiyası :
Tədqiqat zamanı əsasən laboratoriya şəraitində toxumların normal şəraitdə cücərməsi beynəlxalq Beynəlxalq Toxum Testi Assosiasiyasının (ISTA) təklif etdiyi standart ilə, mikroflora Muraşige-Skuq (MS medium 1962) mühitində tədqiq edilmişdir.
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Fiziki üsullardan biri olan, UB şüalanmanın növü, doza və ekspozisiyalarının dəqiqləşdirilməsi gələcəkdə uzun müddət saxlanılan pambıq bitkisinin yerli Gəncə-182 sortunun toxumların kimyəvi üsullarla işlənməsinin azaldılmasında, cücərmə faizinin artırılmasında və mikrofloranın dəyişməsi istiqamətində mühüm əhəmiyyət kəsb edir
Tədqiqatın nəticələri :
Pambıq bitkisinin yerli Gəncə-182 sortunun əvvəlcədən isladılmış 5 illik toxumlarını UB-A və B növ şüa ilə 5-10 dəqiqə işlənməsi onların cücərməsinin faizini artırır, həmçinin bu üsul ilə aktiv steril toxum əldə etmək mümkündür. Bu nəticə gələcəkdə əkin üçün nəzərdə tutulan toxumların kimyəvi maddələrlə işlənməsinin azaldılmasına, bununla bağlı bir sıra ekolojı problemlərin həllinə gətirib çıxara bilər.
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
ilk dəfə olaraq şüalanmanın uzun müddət saxlanılmış pambıq bitkisinin yerli Gəncə-182 sortunun toxumların cücərməsinə və mikroflorasına təsiri tədqiq edilmiş və dəqiq ekspozisiyası verilmişdir.
Açar sözlər : Gossypium hirsutum L., şüalanma, stres, cücərmə, mikroorqanizm
01:09:2026
Автор : Ələkbərova Şəhla Elşən
DOİ 10.30546/2790-5799.03.2026.768
Номер журнала : 2026-3
Страници статьи в журнале : 32-41
Название исследования :
ВЛИЯНИЕ УФ-ИЗЛУЧЕНИЯ НА ПРОРАСТАНИЕ И МИКРОФЛОРУ СЕМЕН КУЛЬТУРЫ ХЛОПЧАТНИКА
Цель исследования :
При длительном хранении семена хлопка постепенно теряют жизнеспособность и всхожесть, а одновременно с этим основным препятствием для формирования равномерного растительного покрова и получения стабильного урожая волокна является образование фитопатогенных условий. Таким образом, основная цель исследования – повышение всхожести семян местного сорта хлопка «Гянджа-182», хранившихся длительное время, путем физической обработки и снижение количества микроорганизмов.
Методология исследования :
В ходе исследования всхожесть семян в нормальных условиях изучалась в основном в лабораторных условиях с использованием стандарта, предложенного Международной ассоциацией по тестированию семян (ISTA), и на среде микрофлоры Мурасиге-Скога (среда MS 1962).
Важность исследовательского приложения :
Тип, доза и воздействие УФ-излучения, являющегося одним из физических методов, имеют большое значение для снижения необходимости химической обработки семян местного сорта хлопка Гянджа-182, хранящихся длительное время, повышения всхожести и изменения микрофлоры в будущем.
Результаты исследования :
Обработка предварительно замоченных 5-летних семян местного сорта хлопка Гянджа-182 УФ-А и В лучами в течение 5-10 минут повышает процент их всхожести, а также позволяет получить активные стерильные семена этим методом. Этот результат может привести к снижению необходимости химической обработки семян, предназначенных для посева, в будущем и к решению ряда связанных с этим экологических проблем.
Научная новизна исследования :
впервые изучено влияние излучения на всхожесть и микрофлору семян местного сорта хлопка Гянджа-182, хранящихся длительное время, и дано точное значение облучения.
Ключевые слова : Gossypium hirsutum L., излучение, стресс, прорастание, микроорганизм
01:09:2026
Author : Ələkbərova Şəhla Elşən
DOİ 10.30546/2790-5799.03.2026.768
Number of journal : 2026-3
Page of article in journal : 32-41
Title of the research :
THE EFFECT OF UV RADIATION ON THE GERMINATION AND MICROFLORA OF COTTON PLANT SEEDS
The purpose of the research :
During long-term storage of cotton seeds, they gradually lose their viability and germination capacity, and at the same time, the formation of phytopathogenic conditions is the main obstacle to the development of a uniform vegetation cover and the creation of stable fiber yield. Thus, the main purpose of the study is to increase the germination capacity of the seeds of the local Ganja-182 variety of cotton stored for a long time by physical processing and reduce the number of microorganisms
The methodology of the research :
During the study, the germination of seeds under normal conditions was mainly studied in laboratory conditions, using the standard proposed by the International Seed Testing Association (ISTA), and in the microflora Murashige-Skoog (MS medium 1962) medium.
The practical importance of the research :
The type, dose and exposure of UV radiation, which is one of the physical methods, is of great importance in reducing the need for chemical treatment of seeds of the local Ganja-182 variety of cotton stored for a long time, increasing the germination percentage and changing the microflora in the future.
The results of the research :
Treatment of pre-soaked 5-year-old seeds of the local Ganja-182 variety of cotton with UV-A and B rays for 5-10 minutes increases the percentage of their germination, and it is also possible to obtain active sterile seeds with this method. This result may lead to a reduction in the need for chemical treatment of seeds intended for sowing in the future and to the solution of a number of related ecological problems.
The scientific novelty of research :
for the first time, the effect of radiation on the germination and microflora of seeds of the local Ganja-182 variety of cotton stored for a long time has been studied and an accurate exposure has been given.
Keywords : Gossypium hirsutum L., radiation, stress, germination, microorganism