Müəllif : Məmmədov Rövşən Kamil
28:07:2026
Müəllif : Məmmədov Rövşən Kamil
DOİ : 10.30546/2790-5799.02.2026.4078
Jurnalın nömrəsi : 2026-2
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 127-134
Tədqiqatın adı: DAVRANIŞ AUDITI: BEYNƏLXALQ TƏCRÜBƏ VƏ ONUN AZƏRBAYCANDA AUDITOR İŞİNƏ TƏSIRI
Tədqiqatın məqsədi :
Davranış auditinin beynəlxalq təcrübələrini araşdırmaq, bu sahədə ISA və IFAC yanaşmalarını öyrənmək, həmçinin Azərbaycanda davranış auditinin tətbiqi imkanlarını və yerli auditorların fəaliyyətinə təsirini təhlil etməkdir.
Tədqiqatın metodologiyası :
Tədqiqatda nəzəri təhlil və empirik analiz metodlarından istifadə edilmişdir. Beynəlxalq audit standartları, IFAC yanaşmaları və davranış auditinin etik idarəetmə prinsipləri araşdırılmış, Azərbaycanda audit mühitini və yerli auditorların davranışlarını qiymətləndirmək məqsədilə sorğular və müsahibələr aparılmışdır.
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Tədqiqat davranış auditinin Azərbaycanda tətbiqi imkanlarının müəyyənləşdirilməsi, auditorların peşəkar davranışlarının təkmilləşdirilməsi, təşkilatlarda şəffaflığın artırılması və etik pozuntuların qarşısının alınması baxımından praktiki əhəmiyyət daşıyır.
Tədqiqatın nəticələri :
Araşdırma nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, davranış auditi beynəlxalq təcrübədə təşkilatların idarəetmə keyfiyyətinin yüksəldilməsi, etik risklərin azaldılması və işçi davranışlarının optimallaşdırılması üçün effektiv vasitədir. Azərbaycanda bu sahənin tətbiqi üçün hüquqi və təhsil yönümlü çatışmazlıqlar mövcud olsa da, təlimlərin təşkili, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi və beynəlxalq təcrübələrin yerli şəraitə uyğunlaşdırılması ilə davranış auditinin geniş tətbiqi mümkündür.
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
Davranış auditinin beynəlxalq təcrübələri ilə Azərbaycan audit mühiti arasında əlaqə araşdırılmış, bu yanaşmanın yerli auditorların peşəkar davranışlarına və təşkilatlarda etik idarəetməyə təsiri müəyyənləşdirilmişdir. Həmçinin davranış auditinin Azərbaycanda tətbiqi üçün təlim, sertifikasiya, hüquqi islahat və beynəlxalq təcrübələrin adaptasiyası istiqamətləri əsaslandırılmışdır.
Açar sözlər : davranış auditi, etik idarəetmə, audit standartları, şəffaflıq və məsuliyyət, təşkilati mədəniyyət, beynəlxalq təcrübələr, azərbaycan audit mühiti.
28:07:2026
Автор : Məmmədov Rövşən Kamil
DOİ 10.30546/2790-5799.02.2026.4078
Номер журнала : 2026-2
Страници статьи в журнале : 127-134
Название исследования :
ПОВЕДЕНЧЕСКИЙ АУДИТ: МЕЖДУНАРОДНЫЙ ОПЫТ И ЕГО ВЛИЯНИЕ НА РАБОТУ АУДИТОРОВ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ
Цель исследования :
Цель исследования заключается в изучении международного опыта поведенческого аудита, анализе подходов ISA и IFAC в данной области, а также в оценке возможностей применения поведенческого аудита в Азербайджане и его влияния на деятельность местных аудиторов.
Методология исследования :
В исследовании использованы методы теоретического анализа и эмпирического исследования. Были изучены международные стандарты аудита, подходы IFAC, а также принципы этического управления в рамках поведенческого аудита. Кроме того, для оценки аудиторской среды в Азербайджане и поведения местных аудиторов были проведены опросы и интервью.
Важность исследовательского приложения :
Практическая значимость исследования состоит в определении возможностей внедрения поведенческого аудита в Азербайджане, совершенствовании профессионального поведения аудиторов, повышении прозрачности в организациях и предотвращении этических нарушений.
Результаты исследования :
В результате исследования установлено, что в международной практике поведенческий аудит является эффективным инструментом повышения качества организационного управления, снижения этических рисков и оптимизации поведения сотрудников. Несмотря на наличие определённых правовых и образовательных недостатков, препятствующих применению поведенческого аудита в Азербайджане, его широкое внедрение возможно посредством организации обучающих программ, совершенствования законодательства и адаптации междунар
Научная новизна исследования :
В исследовании рассмотрена взаимосвязь между международным опытом поведенческого аудита и аудиторской средой Азербайджана. Определено влияние данного подхода на профессиональное поведение местных аудиторов и этическое управление в организациях. Кроме того, обоснованы направления внедрения поведенческого аудита в Азербайджане, включая обучение, сертификацию, правовые реформы и адаптацию международного опыта.
Ключевые слова : поведенческий аудит, этическое управление, стандарты аудита, прозрачность и подотчетность, организационная культура, международная практика, аудиторская среда Азербайджана.
28:07:2026
Author : Məmmədov Rövşən Kamil
DOİ 10.30546/2790-5799.02.2026.4078
Number of journal : 2026-2
Page of article in journal : 127-134
Title of the research :
BEHAVIOR AUDIT: INTERNATIONAL PRACTICE AND ITS IMPACT ON AUDITOR WORK IN AZERBAIJAN
The purpose of the research :
The objective of the study is to examine international practices in behavioral auditing, to explore ISA and IFAC approaches in this field, and to analyze the potential for applying behavioral auditing in Azerbaijan as well as its impact on the activities of local auditors.
The methodology of the research :
The study employs theoretical analysis and empirical research methods. International auditing standards, IFAC approaches, and the ethical governance principles of behavioral auditing were examined. In addition, surveys and interviews were conducted to assess the audit environment in Azerbaijan and the behavioral patterns of local auditors.
The practical importance of the research :
The study is of practical importance in terms of identifying the possibilities for implementing behavioral auditing in Azerbaijan, improving the professional conduct of auditors, increasing transparency in organizations, and preventing ethical violations.
The results of the research :
The study reveals that, in international practice, behavioral auditing is an effective tool for improving the quality of organizational governance, reducing ethical risks, and optimizing employee behavior. Although certain legal and educational shortcomings hinder the application of behavioral auditing in Azerbaijan, its broader implementation is possible through the organization of training programs, improvement of legislation, and adaptation of international practices to local conditions.
The scientific novelty of research :
The study examines the relationship between international practices in behavioral auditing and the audit environment of Azerbaijan. It identifies the impact of this approach on the professional conduct of local auditors and ethical governance within organizations. Furthermore, the study substantiates the directions for implementing behavioral auditing in Azerbaijan, including training, certification, legal reforms, and the adaptation of international practices.
Keywords : behavioral auditing, ethical management, audit standards, transparency and accountability, organizational culture, international practices, Azerbaijani audit environment.