Müəllif : Hüseynov İlkin Qafur
15:05:2026
Müəllif : Hüseynov İlkin Qafur
DOİ : 10.30546/2790-5799.02.2026.4067
Jurnalın nömrəsi : 2026-2
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 69-76
Tədqiqatın adı: AZƏRBAYCANDA XIRDABUYNUZLU HEYVANDARLIQ ÜZRƏ POPULYASİYANIN STRUKTUR DƏYİŞİKLİKLƏRİ VƏ REGİONAL İNKİŞAF MEYİLLƏRİ
Tədqiqatın məqsədi :
2010–2025-ci illərdə Azərbaycanda xırdabuynuzlu heyvan (qoyun və keçi) populyasiyasının dinamikasını üç ölçü — regional, mülkiyyət forması (kateqoriya) və cins — üzrə struktur komponent təhlili metodu ilə təhlil etmək və aqrar siyasət üçün institusional təsirləri müəyyən etmək.
Tədqiqatın metodologiyası :
Shift-share dekompozisiyası (Esteban-Marquillas, 1972), Herfindahl-Hirschman (HHI) və Gini konsentrasiya indeksləri, FAO risk-statusu təsnifatı; empirik baza — DSK illik kənd təsərrüfatı statistikası (2011–2025), ATM Fermer Reyestri (1595 təsərrüfat) və FAOSTAT/DAD-IS məlumatları
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Nəticələr regional ekoloji yükün idarə edilməsi, orta miqyaslı kommersiya təsərrüfatlarına dəstək mexanizmlərinin yenidən qurulması və yerli cinslərin yerində qorunması proqramları üçün dövlət aqrar siyasəti tövsiyələri formalaşdırır
Tədqiqatın nəticələri :
Milli baş sayı 8,12 mln-dan 6,90 mln-a (CAGR −1,08%) azalmışdır; regional konsentrasiya mülayim artmışdır (HHI 1 180→1 240, Gini 0,32→0,35); ev təsərrüfatlarının payı 89,8%-dən 92,1%-ə yüksəlmiş, hüquqi şəxs payı yarıya enmişdir; yerli cinslərin orta baş sayı itkisi 38%, "təhlükə altında" statuslu cinslərin sayı 5-dən 7-yə qalxmışdır
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
Shift-share dekompozisiyasının Azərbaycanın xırdabuynuzlu heyvandarlıq sektoruna ilk sistemli tətbiqi; regional × kateqoriya × cins üçölçülü analitik çərçivənin mövcud ayrı-ayrı tədqiqatları vahid metodoloji bazada birləşdirməsi.
Açar sözlər : xırdabuynuzlu heyvandarlıq, qoyunçuluq, keçiçilik, struktur komponent təhlili, shift-share təhlili, regional konsentrasiya, yerli cinslər.
15:05:2026
Автор : Hüseynov İlkin Qafur
DOİ 10.30546/2790-5799.02.2026.4067
Номер журнала : 2026-2
Страници статьи в журнале : 69-76
Название исследования :
СТРУКТУРНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ ПОПУЛЯЦИИ МЕЛКОГО ЖИВОТНОВОДСТВА И ТЕНДЕНЦИИ РЕГИОНАЛЬНОГО РАЗВИТИЯ В
АЗЕРБАЙДЖАНЕ
Цель исследования :
Проанализировать динамику популяции овец и коз Азербайджана в 2010–2025 гг. в трёх измерениях — по экономическим районам, категориям хозяйств и породам — с использованием метода структурной декомпозиции и определить институциональные выводы для аграрной политики.
Методология исследования :
Shift-share декомпозиция (Esteban-Marquillas, 1972), индексы концентрации Херфиндаля-Хиршмана (HHI) и Джини, классификация пород по риску FAO; эмпирическая база — годовая сельскохозяйственная статистика ГКС (2011–2025), реестр фермеров ЦАИ (1595 хозяйств) и данные FAOSTAT/DAD-IS
Важность исследовательского приложения :
Результаты формируют дифференцированные рекомендации по управлению региональной экологической нагрузкой, реструктуризации механизмов поддержки средних коммерческих хозяйств и реализации программ сохранения местных пород.
Результаты исследования :
Национальное поголовье сократилось с 8,12 до 6,90 млн голов (CAGR−1,08%); региональная концентрация умеренно возросла (HHI 1 180→1 240; Gini 0,32→0,35); доля домашних хозяйств выросла с 89,8% до 92,1%, доля юридических лиц сократилась вдвое; местные породы потеряли в среднем 38% поголовья, число пород со статусом «в опасности» выросло с 5 до 7.
Научная новизна исследования :
Первое систематическое применение shift-share декомпозиции к сектору овец и коз Азербайджана; интеграция трёхмерного анализа «регион × категория × порода» в единую методологическую рамку.
Ключевые слова : мелкое животноводство, овцеводство, козоводство, структурная декомпозиция, shift-share анализ, региональная концентрация, местные породы.
15:05:2026
Author : Hüseynov İlkin Qafur
DOİ 10.30546/2790-5799.02.2026.4067
Number of journal : 2026-2
Page of article in journal : 69-76
Title of the research :
STRUCTURAL CHANGES IN SMALL RUMINANT POPULATION AND REGIONAL DEVELOPMENT TRENDS IN AZERBAIJAN
The purpose of the research :
To analyse the dynamics of Azerbaijan's sheep and goat population between 2010 and 2025 across three dimensions — economic region, ownership category and breed — using a structural decomposition framework, and to identify institutional implications for agricultural policy
The methodology of the research :
Shift-share decomposition (Esteban-Marquillas, 1972), HerfindahlHirschman (HHI) and Gini concentration indices, FAO breed-risk classification; empirical base — SSC annual agricultural statistics (2011–2025), ARC Farmer Registry (1,595 farms) and FAOSTAT/DAD-IS data
The practical importance of the research :
Findings provide differentiated policy recommendations for managing regional ecological loads, restructuring support mechanisms for mid-scale commercial farms, and implementing in-situ conservation programmes for native breeds.
The results of the research :
National stock declined from 8.12 to 6.90 million heads (CAGR −1.08%); regional concentration rose moderately (HHI 1,180→1,240; Gini 0.32→0.35); household farms' share increased from 89.8% to 92.1% while the legal-entity share roughly halved; native breeds lost on average 38% of their heads and breeds classified "at-risk" rose from 5 to 7.
The scientific novelty of research :
First systematic application of shift-share decomposition to Azerbaijan's sheep and goat sector; integration of regional × ownership-category × breed three-dimensional analysis into a single methodological framework.
Keywords : small ruminant husbandry, sheep husbandry, goat husbandry, structural decomposition, shiftshare analysis, regional concentration, native breeds.