Müəllif : Hesenli Nermin Adil
21:04:2026
Müəllif : Hesenli Nermin Adil
DOİ : 10.30546/2790-5799.02.2026.4093
Jurnalın nömrəsi : 2026-2
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 61-68
Tədqiqatın adı: KİÇİK QAFQAZIN ŞİMAL-ŞƏRQ ƏTƏKLƏRİNDƏ XIRDABUYNUZLU EV HEYVANLARININ TENİİDİLƏRİNİN EPİZOOTOLOJI VƏ EPİDEMİOLOJI ƏHƏMİYYƏTİ.
Tədqiqatın məqsədi :
Xırdabuynuzlu heyvanların teniidioz törədiciləri ilə yoluxma mənbəyini, yoluxma və yoluxdurma yollarını öyrənməklə, onların epizootoloji və epidemioloji əhəmiyyətini müəyyən etməkdir.
Tədqiqatın metodologiyası :
K.İ.Skryabinin tam olmayan helmintoloji yarma üsulu.
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Teniidioz törədicilərinin yayılmasına qarşı mübarizə tədbirlərinin hazırlanıb tətbiqə verilməsində teniidilərin epizootoloji və epidemioloji əhəmiyyətinin müəyyən edilməsi praktiki əhəmiyyət kəsb edir. Odur ki, teniidioz törədicilərinin yayılmasına qarşı müvafiq mübarizə tədbirlərinin hazırlanıb tətbiqə verilməsi tövsiyə edilmişdir.
Tədqiqatın nəticələri :
Tədqiqat nəticəsində xırdabuynuzlu heyvanlarda 5 teniidi növü (Taenia hydatigena, Taenia ovis, Echinococcus granulosus, Multiceps multiceps, Alveococcus multilocularis) aşkar edilmişdir. Teniidioz törədiciləri gövşəyən ev heyvanlarına iqtisadi cəhətdən ciddi zərər yetirməklə - epizootoloji, insanlarıda yoluxdurmaqla epidemioloji əhəmiyyət kəsb edir. Kiçik Qafqazın şimal-şərq ətəklərində aparılan tədqiqat zamanı xırdabuynuzlu heyvanların teniidioz törədiciləri ilə yoluxması 60-70% (Echinococcus g
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
Kiçik Qafqazın şimal-şərq ərazilərində xırdabuynuzlu heyvanların teniidi faunası öyrənilmiş, aşkar edilmiş teniidilərin növ tərkibi, onların yayılmasına təsir edən bəzi amillər müəyyən edilmiş və epizootoloji və epidemioloji əhəmiyyəti təhlil edilmişdir.
Açar sözlər : xırdabuynuzlu heyvan, teniidi, əsas və aralıq sahiblər, epizootologiya, epidemiologiya
21:04:2026
Автор : Hesenli Nermin Adil
DOİ 10.30546/2790-5799.02.2026.4093
Номер журнала : 2026-2
Страници статьи в журнале : 61-68
Название исследования :
ЭПИЗООТОЛОГИЧЕЧЕСКОЕ И ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ТЕНИИД МЕЛКИХ РОГАТЫХ ДОМАШНИХ СКОТ В СЕВЕРО-ВОСТОЧНЫХ ПРЕДГОРЬЯХ МАЛОГО КАВКАЗА
Цель исследования :
Определить источники заражения мелких рогатых скот возбудителями тениидиоза, выявить основные пути заражения и передачи инвазии, а также оценить их эпизоотологическое и эпидемиологическое значение.
Методология исследования :
Метод неполного гельминтологического вскрытия по К.И. Скрябину.
Важность исследовательского приложения :
Определение эпизоотологического и эпидемиологического значения возбудителей тениидиозов имеет практическую значимость при разработке и внедрении мероприятий по борьбе с их распространением, в связи с чем обоснована необходимость разработки и реализации соответствующих противоэпизоотических мер.
Результаты исследования :
В результате проведённых исследований у мелкорогатых скот выявлено пять видов возбудителей тениидиозов: (T.hydatigena, T.ovis, E.granulosus, M.multiceps, A.multilocularis). Возбудители тениидиозов обладают эпизоотологическим и эпидемиологическим значением, вызывая экономический ущерб в животноводстве и представляя потенциальную опасность для здоровья человека.
В ходе исследований, проведённых в северо-восточных предгорьях Малого Кавказа, уровень
заражённости мелких жвачных животных возбудителями
Научная новизна исследования :
В северо-восточных предгорьях Малого Кавказа изучена фауна теенид мелкого рогатого скота, определен видовой состав выявленных тениид и некоторые факторы, влияющие на их распространение, а также проанализировано их эпизоотологическое и эпидемиологическое значение.
Ключевые слова : мелкорогатый скот, тениидиозы, окончательные и промежуточные хозяева, эпизоотология эпидемиология.
21:04:2026
Author : Hesenli Nermin Adil
DOİ 10.30546/2790-5799.02.2026.4093
Number of journal : 2026-2
Page of article in journal : 61-68
Title of the research :
EPIZOOTOLOGICAL AND EPIDEMIOLOGICAL SIGNIFICANCE OF TENIIDAE OF SMALL-HORNED DOMESTIC ANIMALS IN THE NORTHEASTERN FOOTHILLS OF THE LESSER CAUCASUS
The purpose of the research :
The aim of the study was to determine the epizootiological and epidemiological significance of cestode (Taeniidae) infections in small ruminants by investigating the sources of infection, as well as the transmission and dissemination pathways of the causative agents.
The methodology of the research :
The study was conducted using K.I. Skryabin’s partial (incomplete) helminthological necropsy method.
The practical importance of the research :
Determining the epizootiological and epidemiological importance of taeniid infections is essential for the development and implementation of effective control and prevention strategies. Therefore, the study recommends the formulation and practical application of targeted control measures aimed at limiting the spread of taeniid infections.
The results of the research :
The investigation revealed five species of taeniid cestodes in small ruminants: Taenia hydatigena, Taenia ovis, Echinococcus granulosus, Multiceps multiceps, and Alveococcus multilocularis. Taeniid infections were found to cause significant economic losses in domestic ruminants, thereby possessing considerable epizootological importance, and, due to their zoonotic potential, also substantial epidemiological relevance. In the northeastern foothills of the Lesser Caucasus, the overall prevalence o
The scientific novelty of research :
This study represents the first comprehensive investigation of the taeniid fauna of small ruminants in the northeastern regions of the Lesser Caucasus. The species composition of the detected taeniids was identified, factors influencing their distribution were analyzed, and their epizootiological and epidemiological significance was evaluated.
Keywords : small ruminants, Taeniidae, definitive and intermediate hosts, epizootiology, epidemiology.