Müəllif : Mərdanlı Fədai Mehman
05:03:2026
Müəllif : Mərdanlı Fədai Mehman
DOİ : 10.30546/2790-5799.01.2026.1010
Jurnalın nömrəsi : 2026-1
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 176-187
Tədqiqatın adı: DİASPORUN GERİ QAYIDIŞ NİYYƏTLƏRİNİN EMPİRİK TƏHLİLİ: ƏMƏKHAQQI, KARYERA VƏ İNSTİTUSİONAL ETİMAD AMİLLƏRİNİN EKONOMETRİK QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ
Tədqiqatın məqsədi :
Azərbaycandan xaricə miqrasiya etmiş diaspor nümayəndələrinin Vətənə geri qayıdış niyyətlərinə təsir edən amillərin ekonometrik qiymətləndirilməsi həyata keçirilmişdir. Xüsusilə, əməkhaqqı səviyyəsi, karyera imkanları və ölkədəki institusional mühitə etimadın geri dönüş qərarlarına təsiri araşdırılmışdır
Tədqiqatın metodologiyası :
Kəmiyyət metodlarından istifadə edilmiş, onlayn sorğu vasitəsilə toplanmış 162 nəfərlik respondent məlumatları SPSS proqramında təhlil olunmuşdur. Əvvəlcə təsviri statistika və korrelyasiya analizləri aparılmış, daha sonra çoxtərəfli reqressiya modeli qurularaq əsas fərziyyələr test edilmişdir
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Əldə olunan nəticələr “beyin axını” probleminin azaldılması, diasporun Vətənə qaytarılması üçün effektiv siyasət alətlərinin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Xüsusən də, diaspora üzvlərinin geri dönməsini stimullaşdırmaq üçün hansı iqtisadi və institusional addımların vacib olduğu müəyyən edilir ki, bu da miqrasiya siyasətinin təkmilləşdirilməsinə töhfə verə bilər.
Tədqiqatın nəticələri :
Analiz göstərir ki, diaspora nümayəndələrinin geri qayıtmaq niyyəti əsasən iqtisadi amillərlə şərtlənir: Azərbaycanda rəqabətqabiliyyətli əməkhaqqı və geniş karyera perspektivləri vəd olunarsa, qayıdış meyli əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlir. Bundan əlavə, respondentin ölkənin dövlət qurumlarına və ümumilikdə institusional mühitə güvən səviyyəsi yüksək olduqda, geri dönmə ehtimalı artır. Əksinə, ölkənin
əmək bazarı haqqında məlumatsızlıq (və ya xaricdə çox müddət qalma) qayıdış niyyətini azaldan müh
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
İlk dəfə olaraq, Azərbaycan diasporunun geri dönmə istəkləri ekonometrik model çərçivəsində hərtərəfli təhlil edilmişdir. Tədqiqat, “beyin axını”nın səbəb-nəticə əlaqələrini empirik məlumatlarla ortaya qoyaraq, institusional etimad və məlumatlandırma kimi daha az öyrənilmiş faktorların da rolunu kvantitativ şəkildə sübut edir. Nəticələr göstərir ki, təkcə iqtisadi stimullar deyil, həm də institusional islahatlar
və informasiya dəstəyi diasporanın geri qayıdışına təsir edə bilər.
Açar sözlər : diaspora, geri qayıdış, əməkhaqqı, karyera, institusional etimad, beyin axını
05:03:2026
Автор : Mərdanlı Fədai Mehman
DOİ 10.30546/2790-5799.01.2026.1010
Номер журнала : 2026-1
Страници статьи в журнале : 176-187
Название исследования :
ЭМПИРИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ НАМЕРЕНИЙ ВОЗВРАЩЕНИЯ ДИАСПОРЫ: ЭКОНОМЕТРИЧЕСКАЯ ОЦЕНКА ФАКТОРОВ ЗАРАБОТНОЙ ПЛАТЫ, КАРЬЕРЫ И ИНСТИТУЦИОНАЛЬНОГО ДОВЕРИЯ
Цель исследования :
В данном исследовании проводится эмпирическая оценка намерений представителей азербайджанской диаспоры вернуться на родину, с акцентом на влиянии уровня заработной платы, карьерных возможностей и доверия к институциональной среде в стране на решение о возвращении.
Методология исследования :
Использовались количественные методы; данные, собранные посредством онлайн-опроса 162 респондентов, были проанализированы в SPSS. Первоначально проведена описательная статистика и корреляционный анализ, затем построена многомерная регрессионная модель для проверки выдвинутых гипотез.
Важность исследовательского приложения :
Полученные результаты важны для разработки мер по снижению «утечки умов» и поощрения возвращения квалифицированных кадров из диаспоры. В частности, выясняется, какие экономические и институциональные шаги (например, повышение уровня
заработной платы, обеспечение карьерного роста, укрепление доверия к институтам) наиболее необходимы для стимулирования возвращения соотечественников, что способствует совершенствованию миграционной политики
Результаты исследования :
Анализ показал, что намерение членов диаспоры вернуться во многом обусловлено экономическими факторами: при условии обеспечения в Азербайджане конкурентоспособной заработной платы и широких карьерных перспектив вероятность возвращения
существенно возрастает. Кроме того, высокий уровень доверия к государственным институтам и институциональной среде в стране коррелирует с более сильным стремлением вернуться. Напротив, недостаточная осведомленность о ситуации на отечественном рынке труда (либо очен
Научная новизна исследования :
Впервые намерения к возвращению азербайджанской диаспоры всесторонне проанализированы в рамках эконометрической модели. Исследование вносит новый научный вклад, количественно подтвердив влияние таких малоизученных факторов, как доверие к институтам и информированность о домашних условиях, наряду с экономическими стимулами. Результаты
показывают, что для возвращения специалистов из диаспоры важны не только экономические стимулы, но и институциональные реформы и информационная поддержка.
Ключевые слова : диаспора, намерение вернуться, заработная плата, карьерные возможности институциональное доверие, утечка умов.
05:03:2026
Author : Mərdanlı Fədai Mehman
DOİ 10.30546/2790-5799.01.2026.1010
Number of journal : 2026-1
Page of article in journal : 176-187
Title of the research :
EMPIRICAL ANALYSIS OF DIASPORA RETURN INTENTIONS: ECONOMETRIC EVALUATION OF WAGE, CAREER AND INSTITUTIONAL TRUST FACTORS
The purpose of the research :
This research aims to empirically evaluate the intentions of Azerbaijani diaspora members to return to their home country, focusing on the influence of wage levels, career opportunities, and trust in domestic institutions on their decision to return.
The methodology of the research :
A quantitative approach was adopted, utilizing data from an online survey of 162 respondents. Descriptive statistics and correlation analyses were conducted, followed by the construction of a multivariate regression model in SPSS to test the hypotheses.
The practical importance of the research :
The findings offer insights for mitigating the “brain drain” by informing policies that encourage the return of skilled expatriates. In particular, the results identify which economic and institutional measures (e.g. improving salary prospects, career growth, and governance trust) are most crucial to incentivize diaspora members to come back, thereby aiding the development of more effective migration management strategies.
The results of the research :
The analysis reveals that the intention of diaspora members to return is primarily driven by economic factors: if competitive salaries and robust career prospects can be ensured in Azerbaijan, the likelihood of return increases substantially. Additionally, a higher level of trust in state institutions and the overall institutional environment correlates with a stronger intent to return. Conversely, lack of awareness about the home country’s labor market (or having spent a very long time abroad)
The scientific novelty of research :
This study is the first comprehensive econometric analysis of return intentions among the Azerbaijani diaspora. It brings new evidence to light by quantifying the impact of less-studied factors such as institutional trust and information availability on return plans, in addition to economic incentives. The outcomes demonstrate that not only economic incentives but also institutional reforms and informational support can influence the return of diaspora talent.
Keywords : diaspora, return intention, wages, career opportunities institutional trust, brain drain