Müəllif : Kazımzadə Hüseyn Ceyhun
13:02:2026
Müəllif : Kazımzadə Hüseyn Ceyhun
DOİ : 10.30546/2790-5799.01.2026.1037
Jurnalın nömrəsi : 2026-1
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 96-104
Tədqiqatın adı: GƏNCƏ-DAŞKƏSƏN ƏRAZİSİNDƏ YAYILMIŞ BƏZİ DƏRMAN BİTKİLƏRİNİN FARMAKOQNOSTİK TƏDQİQİ
Tədqiqatın məqsədi :
Gəncə–Daşkəsən iqtisadi-coğrafi zonasında təbii halda yayılan bəzi dərman bitkilərinin farmakoqnostik xüsusiyyətlərini sistemli şəkildə təhlil etmək, onların morfoloji, anatomik, fitokimyəvi və farmakopeya baxımından qiymətləndirilməsini aparmaq, həmçinin xammal ehtiyatlarının dərman sənayesində istifadəsi perspektivlərini müəyyənləşdirməkdir. Tədqiqat, regional flora əsasında yerli dərman xammalı
bazasının formalaşdırılmasına elmi əsas yaratmağı hədəfləyir.
Tədqiqatın metodologiyası :
Tədqiqat aşağıdakı metodoloji yanaşmalar əsasında aprılmışdır: ədəbiyyat icmalı metodu (yerli və xarici elmi mənbələr, farmakopeya materialları və monoqrafiyalar təhlil edilmişdir); botanikiidentifikasiya metodları (bitkilərin taksonomik mövqeyi, morfoloji xüsusiyyətləri müqayisəli şəkildə qiymətləndirilmişdir); farmakoqnostik analizlər (dərman xammalının makroskopik və mikroskopik quruluşu
araşdırılmışdır); fitokimyəvi yanaşma (əsas bioloji aktiv maddə qrupları üzrə ümumi məlumatlar sistemləşdi
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Tədqiqatın nəticələri aşağıdakı sahələr üzrə praktik əhəmiyyət daşıyır: yerli dərman bitkilərinin farmakoqnostik standartlaşdırılması; fitopreparatların hazırlanması üçün xammal seçiminin optimallaşdırılması; yeni xammal mənbələrinin müəyyən edilməsi; regional flora əsasında davamlı təbii ehtiyatların qorunması strategiyalarının hazırlanması; əczaçılıq təhsili üçün tədris materialı kimi istifadəsi.
Tədqiqatın nəticələri :
Tədqiqat nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, Gəncə–Daşkəsən ərazisi müxtəlif ekoloji şəraitə malik olduğundan yüksək farmakoqnostik potensiala malik dərman bitkiləri ilə zəngindir. Bu bitkilər zəngin bioloji aktiv maddə tərkibinə malik olub, müasir fitoterapiyada və əczaçılıq sənayesində geniş istifadə perspektivinə sahibdir. Regionda yayılan bir sıra bitkilər farmakopeya tələblərinə cavab verən keyfiyyət göstəriciləri ilə seçilir və sənaye miqyasında xammal kimi istifadə oluna bilər.
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
Gəncə–Daşkəsən bölgəsində yayılan dərman bitkilərinin farmakoqnostik xüsusiyyətlərinin kompleks və sistemli şəkildə təqdim edilməsində, regional flora üzrə mövcud məlumatların ümumiləşdirilməsində və bu bitkilərin əczaçılıq baxımından potensialının qiymətləndirilməsindədir.
Açar sözlər : Gəncə–Daşkəsən bölgəsi; dərman bitkiləri; farmakoqnoziya; fitokimyəvi tərkib; dərman xammalı
13:02:2026
Автор : Kazımzadə Hüseyn Ceyhun
DOİ 10.30546/2790-5799.01.2026.1037
Номер журнала : 2026-1
Страници статьи в журнале : 96-104
Название исследования :
ФАРМАКОГНОСТИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ НЕКОТОРЫХ ЛЕКАРСТВЕННЫХ РАСТЕНИЙ, РАСПРОСТРАНȄННЫХ В ГЯНДЖАДАШКЕСАНСКОМ РЕГИОНЕ
Цель исследования :
Целью исследования является системный анализ фармакогностических характеристик некоторых лекарственных растений, произрастающих в естественных условиях в ГянджаДашкесанской экономико-географической зоне, их оценка с морфологической, анатомической,фитохимической и фармакопейной точек зрения, а также определение перспектив использования сырьевых ресурсов в фармацевтической промышленности. Исследование направлено на создание научной основы для формирования местной базы лекарственного растительного
Методология исследования :
Исследование было проведено на основе следующих методологических подходов: метод обзора литературы (проанализированы отечественные и зарубежные научные источники, фармакопейные материалы и монографии); методы ботанической идентификации (таксономическое положение и морфологические признаки растений оценивались в сравнительном
аспекте); фармакогностические анализы (изучено макроскопическое и микроскопическое строение лекарственного растительного сырья); фитохимический подход (систематизированы общ
Важность исследовательского приложения :
Результаты исследования имеют практическое значение в следующих направлениях: фармакогностическая стандартизация местных лекарственных растений; оптимизация выбора сырья для получения фитопрепаратов; выявление новых источников
лекарственного сырья; разработка стратегий сохранения устойчивых природных ресурсов на основе региональной флоры; использование в качестве учебного материала для фармацевтического образования.
Результаты исследования :
В результате исследования установлено, что территория Гянджа-Дашкесан, благодаря разнообразию экологических условий, богата лекарственными растениями с высоким фармакогностическим потенциалом. Эти растения характеризуются богатым составом биологически
активных веществ и имеют широкие перспективы применения в современной фитотерапии и фармацевтической промышленности. Ряд растений, распространённых в регионе, отличается показателями качества, соответствующими фармакопейным требованиям, и может быт
Научная новизна исследования :
Исследование направлено на комплексное и системное представление фармакогностических характеристик лекарственных растений, распространённых в ГянджаДашкесанском регионе, обобщение имеющейся информации о региональной флоре и оценку фармацевтического потенциала этих растений.
Ключевые слова : Гянджа-Дашкесанский регион; лекарственные растения; фармакогнозия; фитохимический состав; лекарственное растительное сырьё
13:02:2026
Author : Kazımzadə Hüseyn Ceyhun
DOİ 10.30546/2790-5799.01.2026.1037
Number of journal : 2026-1
Page of article in journal : 96-104
Title of the research :
PHARMACOGNOSTİC STUDY OF SOME MEDİCİNAL PLANTS DİSTRİBUTED IN THE GANJA-DASHKASAN REGİON
The purpose of the research :
The aim of the study is to systematically analyze the pharmacognostic characteristics of some medicinal plants naturally distributed in the Ganja–Dashkasan economic-geographical zone, to evaluate them from morphological, anatomical, phytochemical, and pharmacopoeial perspectives, and to determine the prospects for the use of their raw material resources in the pharmaceutical industry. The research
seeks to provide a scientific basis for the formation of a local medicinal raw material base based
The methodology of the research :
The study was carried out based on the following methodological approaches: the literature review method (analysis of local and foreign scientific sources, pharmacopoeial materials, and monographs); botanical identification methods (the taxonomic position and morphological characteristics of plants were comparatively evaluated); pharmacognostic analyses (the macroscopic and
microscopic structure of medicinal raw materials was examined); and the phytochemical approach (general information on the
The practical importance of the research :
The results of the study have practical significance in the following areas: pharmacognostic standardization of local medicinal plants; optimization of raw material selection for the preparation of phytopharmaceuticals; identification of new raw material sources; development of strategies for the conservation of sustainable natural resources based on regional flora; and use as educational material for pharmaceutical education.
The results of the research :
As a result of the study, it was determined that the Ganja–Dashkasan region, due to its diverse ecological conditions, is rich in medicinal plants with high pharmacognostic potential. These plants possess a rich composition of biologically active substances and have broad prospects for use in modern phytotherapy and the pharmaceutical industry. A number of plants distributed in the region are distinguished by quality indicators that meet pharmacopoeial requirements and can be used as raw materia
The scientific novelty of research :
The study focuses on the comprehensive and systematic presentation of the pharmacognostic characteristics of medicinal plants distributed in the Ganja–Dashkasan region, the generalization of existing information on the regional flora, and the evaluation of the pharmaceutical potential of these plants.
Keywords : Ganja–Dashkasan region; medicinal plants; pharmacognosy; phytochemical composition; medicinal raw materials