Müəllif : Seyidova Leylabəyim Mirməmməd
03:02:2026
Müəllif : Seyidova Leylabəyim Mirməmməd
DOİ : 10.30546/2790-5799.4.2025.4004
Jurnalın nömrəsi : 2025-4
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 16-25
Tədqiqatın adı: NAXÇIVAN MUXTAR RESPUBLİKASININ ŞİRİN SU HÖVZƏLƏRİNDƏ YAYILMIŞ ÇANAQLI AMÖB (TESTASEA) NÖVLƏRİ
Tədqiqatın məqsədi :
Naxçıvan Muxtar Respublikasının şirin su hövzələrində yayılmış çanaqlı amöb (testacea) növlərinin növ tərkibini, bioloji və ekoloji xüsusiyyətlərini araşdırmaq, onların bölgə üzrə yayılmasını, ətraf mühit amillərinə münasibətini və sututarların üzvi çirklənmə dərəcəsinin (saprobluq) biotestləşdirilməsində rolunu müəyyənləşdirməkdir.
Tədqiqatın metodologiyası :
Tədqiqat zamanı çanaqlı amöb (testacea) növlərinin sayının müəyyənləşdirilməsi üçün V.V.Qurviç və Y.Y.Tsseb tərəfindən hazırlanmış metodikalardan istifadə olunmuşdur. Bundan əlavə, çanaqlı amöblərin sayının hesablanması üçün ABŞ istehsalı olan FlowCam densitometrindən də istifadə olunmuşdur. Çanaqlı amöblərin təsvirləri və mikroşəkilləri həm daimi, həm də müvəqqəti preparatlar əsasında invivo müşahidələr, GXCAM rəqəmsal kamera və JOEL-6000 SEM cihazı vasitəsilə çəkilmişdir
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Tədqiqatın nəticələri çanaqlı amöb (testacea) növlərinin göstərici xüsusiyyətlərinə və su obyektlərinin saprobluğuna dair materiallar bioindikasiya nəzəriyyəsinə kömək edir, təbii və tullantı sularının təsərrüfat və məişət ehtiyacları üçün qorunması, təmizlənməsi, sonrakı istifadəsi ilə bağlı məsələləri həll etməyə imkan verir.
Tədqiqatın nəticələri :
Çanaqlı amöblərin (testacea) perifiton formaları muxtar respublikanın müxtəlif su ekosistemlərində geniş yayılıb və həm biomüxtəliflik, həm də ekosistemlərin sağlamlığın göstəricisi kimi mühüm əhəmiyyətə malikdir. Onların morfoloji və ekoloji xüsusiyyətləri, həmçinin yayılma sahələri haqqında məlumatlar hidroekoloji monitorinq və bioindikasiya işlərində qiymətli mənbədir.
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
İlk dəfə olaraq Naxçıvan Muxtar Respublikasının bəzi sututarları tədqiq edilərkən 2 sinif, 2 dəstə, 7 fəsilə və 8 cinsə aid 28 növ çanaqlı amöb (testacea) müəyyən edilmişdir. Tədqiq edilən su obyektlərinin saprobluk zonaları və saprobluğun mövsümi və illik dinamikası müəyyən edilmişdir.
Açar sözlər : Bioindikator, şirin su hövzələri, saprobluk, protist, növ
03:02:2026
Автор : Seyidova Leylabəyim Mirməmməd
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4004
Номер журнала : 2025-4
Страници статьи в журнале : 16-25
Название исследования :
ВИДЫ РАКОВИННЫХ АМЕБ (TESTASEA), РАСПРОСТРАНЕННЫХ В ПРЕСНОВОДНЫХ ВОДОЕМАХ НАХЧЫВАНСКОЙ АВТОНОМНОЙ РЕСПУБЛИКИ
Цель исследования :
Изучить видовой состав, биологические и экологические особенности видов раковинных амеб (testacea), распространенных в пресноводных водоемах Нахчыванской Автономной Республики, определить их распространение по региону, отношение к факторам окружающей среды и роль в биотестировании степени органического загрязнения (сапробность) моллюсков.
Методология исследования :
В ходе исследований использовались методы, разработанные В.В. Гурвич и Цееб для определения численности видов раковинных амеб (testacea). Кроме того, для подсчёта численности панцирных использовался денситометр FlowCam производства США. Изображения и микрофотографии панцирных получены на основе постоянных и временных препаратов – наблюдений in vivo, с использованием цифровой камеры GXCAM и сканирующего электронного микроскопа JOEL6000.
Важность исследовательского приложения :
Прикладное значение исследования-результаты исследования материалы по индикаторным характеристикам видов раковинных амеб (testacea) и сапробности водоемов способствуют теории биоиндикации, позволяют решать вопросы, связанные с
охраной, очисткой, последующим использованием природных и сточных вод для хозяйственно-бытовых нужд.
Результаты исследования :
Перифитонные формы раковинных амеб (testacea) широко распространены в различных водных экосистемах Автономной Республики и имеют важное значение как показатель биоразнообразия, так и здоровья экосистем. Информация об их морфологических и экологических особенностях, а также ареалах распространения является ценным ресурсом в исследованиях по гидроэкологическому мониторингу и биоиндикации.
Научная новизна исследования :
Впервые при изучении некоторых млекопитающих Нахчыванской Автономной Республики выявлено 28 видов тазовых амеб (testacea), относящихся к 2 классам, 2 отрядам, 7 родам и 8 родам. Определены сапробные зоны исследуемых водоемов и сезонная и годовая динамика сапробности.
Ключевые слова : Биоиндикатор, пресноводные водоемы, сапроблюк, протист, виды
03:02:2026
Author : Seyidova Leylabəyim Mirməmməd
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4004
Number of journal : 2025-4
Page of article in journal : 16-25
Title of the research :
SPECIES OF PELVIC AMOEBA (TESTACEA) DISTRIBUTED IN FRESHWATER BASINS OF THE NAKHCHIVAN AUTONOMOUS REPUBLIC
The purpose of the research :
To investigate the species composition, biological and ecological characteristics of testacea species distributed in the freshwater basins of the Nakhchivan Autonomous Republic, to determine their regional distribution, relationship to environmental factors, and their role in biotesting the degree of organic pollution (saprobicity) of aquatic organisms.
The methodology of the research :
During the research, the methods developed by V.V. Gurvich and Y.Y. Tsseb were used to determine the number of testacea species. In addition, the FlowCam densitometer made in the USA was used to calculate the number of testacea. Images and micrographs of testacea were taken on the basis of both permanent and temporary preparations - in vivo observations, using a GXCAM digital camera and
a JOEL-6000 SEM device.
The practical importance of the research :
The results of the research contribute to the theory of bioindication, allow solving issues related to the protection, purification, and further use of natural and waste waters for economic and domestic needs
The results of the research :
Periphyton forms of testacea are widely distributed in various aquatic ecosystems of the autonomous republic and are of great importance as indicators of both biodiversity and ecosystem health. Information on their morphological and ecological characteristics, as well as distribution areas, is a valuable source in hydroecological monitoring and bioindication studies.
The scientific novelty of research :
For the first time, 28 species of testacea belonging to 2 classes, 2 orders, 7 families and 8 genera were identified during the study of some water bodies of the Nakhchivan Autonomous Republic. The saprobic zones of the studied water bodies and the seasonal and annual dynamics of saprobic activity were determined.
Keywords : Bioindicator, freshwater bodies, saprobity, protist, species