Müəllif : Hesenli Nermin Adil
01:12:2025
Müəllif : Hesenli Nermin Adil
DOİ : 10.30546/2790-5799.4.2025.4006
Jurnalın nömrəsi : 2025-4
Mıqalənin jurnalda səhifəsi 26-32
Tədqiqatın adı: KÜR-ARAZ OVALIĞINDA XIRDA BUYNUZLU HEYVANLARIN HELMİNTOZ TÖRƏDİCİLƏRİNİN YAYILMASINA ƏTRAF MÜHİTİN TƏSİRİ
Tədqiqatın məqsədi :
Kür-Araz ovalığında xırda buynuzlu heyvanlardan bol və yüksək keyfiyyətli qida məhsulları almaq üçün onların inkişafına və məhsuldarlığına ciddi iqtisadıi ziyan vuran başlıca helmintoz törədicilərinin yayılmasına ətraf mühitin təsirinin öyrənilməsi.
Tədqiqatın metodologiyası :
K.İ.Skryabinin tam olmayan helmintoloji yarma üsulu
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti :
Aparılmış tədqiqat işinin nəticələri heyvandarlıqda helmintozlara qarşı effektiv profilaktik tədbirlərin işlənməsinə, baytarlıq nəzarətinin gücləndirilməsinə və təsərrüfatlarda iqtisadi itkilərin azaldılmasına imkan yaradır. Həmçinin ətraf mühitin qorunması və otlaq sahələrinin düzgün idarə olunması üçün praktik tövsiyələr təqdim edir.
Tədqiqatın nəticələri :
Qoyunlarda 22 növ, keçilərdə isə 18 növ helmint aşkar edilmiş və yayılma dərəcəsinə görə təhlil edilmişdir. Məlum olmuşdur ki, başlıca helmintoz törədicilərinin yayılmasına ətraf mühit - biotik (heyvanların sıxlığı, aralıq və axırıncı sahiblərin ərazidə yayılması), abiotik (temperatur, işıq, rütubət, fəsil dəyişkənliyi) və antropogen amillər (fermer və şəxsi təsərrüfatların yaradılması, meşələrin qırılması, qanunsuz ətkəsimi məntəqələri, əkin sahələrinin genişləndirilməsi, bataqlıqların qurudulm
Tədqiqatın elmi yeniliyi :
Helmintoz törədicilərinin yayılmasına təsir edən ətraf mühit amilləri ilk dəfə sistemli şəkildə öyrənilmiş və məlum olmuşdur ki, müxtəlif ekoloji zonalarda biotik, abiotik və antropogenamillər heyvanların helmintozlarla yoluxmasında mühüm rol oynayır. Aşkar edilmiş helmintlərin növ tərkibi, yayılma ocaqları müəyyən edilmiş, epidemioloji və epizootoloji əhəmiyyəti təhlil edilmişdir.
Açar sözlər : qoyun, keçi, helmintfauna, ekoloji zonalar, biotik, abiotik və antropogen amillər, epizootologiya, epidemiologiya
01:12:2025
Автор : Hesenli Nermin Adil
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4006
Номер журнала : 2025-4
Страници статьи в журнале : 26-32
Название исследования :
ВЛИЯНИЕ ОКРУЖАЮЩЕЙ СРЕДЫ НА РАСПРОСТРАНЕНИЕ ВОЗБУДИТЕЛЕЙ ГЕЛЬМНТОЗОВ МЕЛКИХ РОГАТЫХ СКОТ В КУРААРАКСИНСКОЙ НИЗМЕННОСТИ
Цель исследования :
Изучение влияния окружающей среды на распространение основных возбудителей гельминтозов наносящих серьёзный экономический ущерб развитию и продуктивности мелкого рогатого скота, с целью получения обильной и высококачественной пищевой продукции.
Методология исследования :
Метод неполного гельминтологического вскрытия по К.И. Скрябину.
Важность исследовательского приложения :
Полученные результаты создают основу для разработки эффективных профилактических мероприятий против гельминтозов в животноводстве, усиления ветеринарного контроля и снижения экономических потерь в хозяйствах. Кроме того, исследования
предоставляют практические рекомендации по охране окружающей среды и рациональному управлению пастбищными угодьями.
Результаты исследования :
У овец выявлено 22 вида, у коз - 18 видов гельминтов и были проанализированы по степени распространения. Установлено, что на распространение основных возбудителей гельминтозов влияют такие факторы окружающей среды, как: биотические (плотность животных, распространение промежуточных и окончательных хозяев по территории), абиотические (температура, свет, влажность, сезонные изменения) и антропогенные (создание фермерских и личных хозяйств, вырубка лесов, незаконные выгоны, расширение посевных площ
Научная новизна исследования :
Впервые проведено систематическое изучение влияния факторов окружающей среды на распространение возбудителей гельминтозов. Установлено, что в различных экологических зонах биотические, абиотические и антропогенные факторы играют важную роль в заражении животных гельминтозами. Определён видовой состав выявленных гельминтов, обозначены
очаги их распространения, а также проведён анализ их эпидемиологического и эпизоотологического значения.
Ключевые слова : овцы, козы, гельминтофауна, экологические зоны, биотические абиотические и антропогенные факторы, эпизоотология, эпидемиология
01:12:2025
Author : Hesenli Nermin Adil
DOİ 10.30546/2790-5799.4.2025.4006
Number of journal : 2025-4
Page of article in journal : 26-32
Title of the research :
ENVIRONMENTAL IMPACT ON THE DISTRIBUTION OF HELMNTHOSTHES OF SMALL HORNS in KURA-ARAXIN LOWLANDS
The purpose of the research :
Investigation of the impact of environmental factors on the distribution of major helminth infections that cause significant economic losses by affecting the development and productivity of small ruminants in the Kur-Araz lowland. These parasites are responsible for substantial economic losses by impairing the growth and productivity of small ruminants, thereby limiting the yield and quality of animalderived food products.
The methodology of the research :
The study employed the modified incomplete helminthological dissection technique developed by K.I. Skrjabin
The practical importance of the research :
The results of the present research provide a basis for developing effective preventive measures against helminth infections in livestock, thereby strengthening veterinary control and reducing economic losses in animal husbandry. Furthermore, the study offers practical recommendations for environmental protection and the proper management of grazing areas, contributing to sustainable livestock
production in the region.
The results of the research :
A total of 22 helminth species in sheep and 18 species in goats were identified and analyzed according to their distribution across different ecological zones. The findings demonstrated that the spread of major helminth infections is directly influenced by environmental factors, including biotic (animal density, distribution of intermediate and definitive hosts), abiotic (temperature, sunlight, humidity, seasonal
fluctuations), and anthropogenic factors (establishment of farms and private househ
The scientific novelty of research :
This study represents the first systematic investigation of the environmental factors influencing the distribution of helminth infections and was determined that biotic, abiotic, and anthropogenic factors play a critical role in the infection dynamics of helminthoses across different ecological zones. Additionally, the species composition, distribution foci, and the epidemiological and epizootiological significance of the identified helminths were established and comprehensively analyzed.
Keywords : sheep, goats, helminth fauna ecological zones, biotic, abiotic and anthropogenic factors epizootology, epidemiology.